Hiztegia: Haserrearen adierazleak

Hiztegi honetan bildu nahi izan ditugu lagunarteko hizkerako berba eta erranaldiak. Oinarrian "Berbeta berua" liburuko hiztegia dago (A. Telleria, Badihardugu Elkartea 2003). Horri gehitu zaizkio: batetik, beste zenbait liburutan jasotako hitzak; bestetik, eta batez ere, gazteei egindako elkarrizketa eta inkestetan batutako hitzak. Marrazkiak: Roberto Landa 'Mundina'. Informazio gehiago

Anboto txapelarekin egon. ad. (Haserrearen adierazleak) tener careto de cabreado. Haserre aurpegia eduki. Argi ibilli hadi tabernarixakin eskatzeko orduan, Anboto txapelakin jaok-eta. (BB)

bekozko iluna jarri. ad. (Haserrearen adierazleak) fruncir el ceño. Haserre aurpegia jarri, bekokia zimurtu.

bekozkoa eduki. ad. (Haserrearen adierazleak) tener careto de cabreado. Haserre aurpegia eduki.

bekozkoa ipini. ad. (Haserrearen adierazleak) fruncir el ceño. Haserre aurpegia jarri, bekokia zimurtu.

belarrizkinakoa eman. ad. (Haserrearen adierazleak) dar un sopapo, dar una bofetada, dar una torta. Eskua zabal-zabalik dela, masailean zaplada eman. Mutikuak, formal ez bazabizie, belarrezkiñako bana emongo dotsuet. (BB)

belarrondokoa eman. ad. (Haserrearen adierazleak) dar un sopapo, dar una bofetada, dar una torta. Eskua zabal-zabalik dela, masailean zaplada eman.

bereak eta bi entzun. ad. (Haserrearen adierazleak) oir las de dios. Norberaren kontra haserre esandakoak entzun.

bereak eta bi esan. ad. (Haserrearen adierazleak) decir las de dios, montar un pollo, montar el chocho. Norbaiten kontra, zeharo haserretuta, handiak esan. Kristonak eta bi esan jittuan alkatian kontra. (BB)

berotua eman. ad. (Haserrearen adierazleak) dar una somanta, dar(les) para el pelo, dar de hostias, dar una paliza. Jipoitu.

demandan egin. ad. (Haserrearen adierazleak) estar de bronca. Eztabaidan jardun gogor. Etxera berandu aillegau eta, gaiñera, demandan egin najuan aittakin. (BB)

egurra eman. ad. (Haserrearen adierazleak) dar una somanta, dar(les) para el pelo, dar de hostias, dar una paliza. Jipoitu.

egurtu. ad. (Haserrearen adierazleak) dar una somanta, dar(les) para el pelo, dar de hostias, dar una paliza. Jipoitu.

Elorrio eduki. ad. (Haserrearen adierazleak) tener un marrón.

epelak eman/hartu. ad. (Haserrearen adierazleak) dar una somanta, dar(les) para el pelo, dar de hostias, dar una paliza. Jipoitu. Hartu dittuk epelak, gixajo horrek!

ernegatu eragin. ad. (Haserrearen adierazleak) cabrear, poner hasta las pelotas, inflar los huevos, poner hasta el moño. Lasai dagoena urduri eta haserre jarri. Umiak, kalera! Ernegau erain besterik ez dozue egitten-eta. (BB)

erretxindu. ad. (Haserrearen adierazleak) ponerse de mala leche, cabrearse, mosquearse. Jenio bizian jarri, haserretu. Tabernan etxera juan ezinga geratu giñuazen, eta juan ez banintzuan hobe; etxian zaharra erretxinduta jauan-eta. (BB)

gain egurra emon. ad. (Haserrearen adierazleak) dar una somanta, dar(les) para el pelo, dar de hostias, dar una paliza. Jipoitu.

ganbelako. iz. (Haserrearen adierazleak), (Bestelakoak) colleja, coscorrón. Buruan hartu edo ematen den kolpea. Eskolako postikin ganbelakue hartu det. (AZK)

gaztako. ad. (Haserrearen adierazleak), (Bestelakoak) colleja, coscorrón. Buruaren atzealdean hartu edo ematen den kolpea.

gogait eragin. ad. (Haserrearen adierazleak) poner hasta las pelotas, poner hasta el moño. Amorrarazi; higuindu.

gogaittu. ad. (Haserrearen adierazleak) poner hasta las pelotas, poner hasta el moño. Amorrarazi; higuindu. Eskolako lanak eta dakagun irakasle higuingarrixak gogaittu egitten nabe. (BB)

gogor. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Haserrearen adierazleak) fuerte. 1. Erdarazko "fuerte" eta "heavy" hitzen euskarazko ordaina.

gorri-hotsian ibili. ad. (Haserrearen adierazleak) decir las de dios.

gozoa egon. ad. (Haserrearen adierazleak) estar rebotado. Zeharo haserretuta egon. Gauzia bero-bero jaok, hor ez jaok barregurarik; gauziak aldrebes urten jok, eta gozua egongo dok enkargaua! (BB)

haizea hartzera bidali. ad. (Haserrearen adierazleak) mandar a la mierda. Gauza edo pertsonaren bat zakar arbuiatu.

iñusentekerixak esan. ad. (Haserrearen adierazleak) venir con tonterías.

ipur txuntxurrian ostikuakin jo. ad. (Haserrearen adierazleak) dar una patada en la punta de la canaleta. Bizkar hezurra amaitzen den lekuan ostikoz jo. Ha zelako saltua emon eban ipur txuntxurrian ostikuakin jo nebanian! (BB)

itzontzikerik esan. ad. (Haserrearen adierazleak) venir con tonterías.

kaka biltzea biali. ad. (Haserrearen adierazleak) mandar a la mierda.

kakañea bidali. ad. (Haserrearen adierazleak) mandar a la mierda.

kazkarreko. iz. (Haserrearen adierazleak), (Bestelakoak) colleja, coscorrón. Buruan hartu edo emandako kolpea.

kokoteko. iz. (Haserrearen adierazleak), (Bestelakoak) colleja, coscorrón. Kokotean hartzen edo ematen den kolpea. Ez neban gehixago aguantatzen eta kokoteko bat emon dotsat!

kokoteraino egin/jarri. ad. (Haserrearen adierazleak) cabrear, poner hasta las pelotas, inflar los huevos, poner hasta el moño. Lasai dagoena urduri eta haserre jarri.

koskorrak ikutu. ad. (Haserrearen adierazleak) tocar los cojones. Intentzio txarrarekin zirikatu edo lata eman.

koskorreko. iz. (Haserrearen adierazleak), (Bestelakoak) colleja, coscorrón. Buru hezurrean eman edo hartutako kolpea. Oiñ´e hartu du koskorrekue leixukin. (AZK)

koskorretako. iz. (Haserrearen adierazleak), (Bestelakoak) colleja, coscorrón. Buruan eman edo hartutako kolpea. Koskorretako galanta hartu du atin kontra. (AZK)

koskorretaraino. adlg. (Haserrearen adierazleak) hasta los huevos, hasta lo/as mismísimos/as, hasta las pelotas. Leporaino, nazka-nazka eginda.

kristonak entzun. ad. (Haserrearen adierazleak) oir las de dios. Norberaren kontra haserre esandakoak entzun. Kristonak entzun jittunan Mikelek Gaztetxeko batzarrian; izan be, ahozabal bat don-eta. (BB)

kristonak esan. ad. (Haserrearen adierazleak) decir las de dios, montar un pollo, montar el chocho. Norbaiten kontra, zeharo haserretuta, handiak esan.

larrutu. ad. (Haserrearen adierazleak) poner a caldo a alguien.

masailekoa eman. ad. (Haserrearen adierazleak) dar un sopapo, dar una bofetada, dar una torta. Eskua zabal-zabalik dela, masailean zaplada eman.

mizkin. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Haserrearen adierazleak) de mal comer, melindroso/a, callado/a, antisocial. 1.Oso gutxi jaten duen pertsona, eta ez edozer. 2. Beti isilik dagoena, jendeareakin egotea maite ez duena. Umetan mizkiña zuan jaten, baiña kankaillu ederra egin dok. (BB)

muturraldia eduki. ad. (Haserrearen adierazleak) estar de morros. Haserre egon. Gaur gurian muturrak egongo dittun bazkaltzeko; Mikelek jakan muturraldia! (BB)

nardatua. adj. (Haserrearen adierazleak) hasta los huevos.

nazkatuta egon. ad. (Haserrearen adierazleak) harto/a, cansado/a de. Zerbait edo norbaitekin gogaituta edo aspertuta egotea.

norbaitek bere onetik irten. ad. (Haserrearen adierazleak) perder el temple. Pazientzia galdu. Neure onetik etaratzen najon potrozorri horrek. (BB)

norbaitek beste bat bere onetik atera. ad. (Haserrearen adierazleak) poner del hígado. Pazientzia galdu eragin. Mikel berekoi jartzen danian nere onetik etaratzen nau. (BB)

ostixena jo. ad. (Haserrearen adierazleak) tocar los cojones. Intentzio txarrarekin zirikatu edo lata eman. Hi, beste batena jun hai ostixena jotzea! (AZK)

Otxandixora pikutara bialdu. ad. (Haserrearen adierazleak) mandar a la mierda. Gauza edo pertsonaren bat zakar arbuiatu. (BB)

perka. iz. (Haserrearen adierazleak) colleja. Beste pertsona bati buruaren atzealdean eskuarekin ematen zaion kolpea.

pikulittara bialdu. ad. (Haserrearen adierazleak) mandar a la mierda. Gauza edo pertsonaren bat zakar arbuiatu. Juatia jakak alkatiak pikulittara! Tabernak 01:30ian itxi? Zeiñen buruan sartzen dok hori? (BB)

pikutara bidali. ad. (Haserrearen adierazleak) mandar a la mierda. Gauza edo pertsonaren bat zakar arbuiatu. (BB)

pipertu. ad. (Haserrearen adierazleak) ponerse de mala leche, cabrearse, mosquearse. Jenio bizian jarri, haserretu. Pipertu ein den nerekin. (AZK)

piztia. iz., adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Haserrearen adierazleak) bestia, animal, ladronzuelo/a. 1.Bere jardueran burua gutxi eta, gehienetan, indarra erabiltzen duen pertsona. 2. Lapurra

potor zuloraino. adlg. (Haserrearen adierazleak) hasta lo/as mismísimos/as, hasta el coño. Leporaino, nazka-nazka eginda. Potor zuloaiño einde natxion hoinbeste fubolekin. (AZK)

potroak ukitu. ad. (Haserrearen adierazleak) tocar los cojones. Intentzio txarrarekin zirikatu edo lata eman.

potrotaraino. adlg. (Haserrearen adierazleak) hasta los huevos, hasta lo/as mismísimos/as, hasta las pelotas. Leporaino, nazka-nazka eginda.

senperrenak esan. ad. (Haserrearen adierazleak) decir las de dios.

sesioan ibili. ad. (Haserrearen adierazleak) estar de bronca. Eztabaidan jardun gogor.

suak eta garrak hartuta egon. ad. (Haserrearen adierazleak) como un/a energúmeno/a. Oso haserre egon. San Prudentzioko bide kurutzian bape kulpa barik atzetik jo najuan aurreko autua, eta han urten juan txoferran aldamenekuak suak eta garrak hartuta. (BB)

susa. iz., adj. (Haserrearen adierazleak), (Bestelakoak) peleón/a.

sutan jarri. ad. (Haserrearen adierazleak) cabrear, poner hasta las pelotas, inflar los huevos, poner hasta el moño. Lasai dagoena urduri eta haserre jarri.

sutu. ad. (Haserrearen adierazleak) cabrear, poner hasta las pelotas, inflar los huevos, poner hasta el moño. Asko haserretu.

txinpartak dariola egon. ad. (Haserrearen adierazleak) como un/a energúmeno/a. Oso haserre egon.

zakilkeitan ibili. ad. (Haserrearen adierazleak) venir con tonterías.

zakurraren ipurdira bidali. ad. (Haserrearen adierazleak) mandar a la mierda. Gauza edo pertsonaren bat zakar arbuiatu.

zaplada eman. ad. (Haserrearen adierazleak) dar un sopapo, dar una bofetada, dar una torta. Eskua zabal-zabalik dela, masailean zaplada eman.

zaplastekoa eman. ad. (Haserrearen adierazleak) dar un sopapo, dar una bofetada, dar una torta. Eskua zabal-zabalik dela, masailean zaplada eman.

ze birikak!. int. (Haserrearen adierazleak) ¡qué huevos!.

zopa saldia emon. ad. (Haserrearen adierazleak) dar una somanta, dar(les) para el pelo, dar de hostias, dar una paliza. Jipoitu. Lapurretan harrapau jittune denda barruan, eta kuadrilla baten artian zopa salda ederra emon jotsene. (BB)