Hiztegia: Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa

Hiztegi honetan bildu nahi izan ditugu lagunarteko hizkerako berba eta erranaldiak. Oinarrian "Berbeta berua" liburuko hiztegia dago (A. Telleria, Badihardugu Elkartea 2003). Horri gehitu zaizkio: batetik, beste zenbait liburutan jasotako hitzak; bestetik, eta batez ere, gazteei egindako elkarrizketa eta inkestetan batutako hitzak. Marrazkiak: Roberto Landa 'Mundina'. Informazio gehiago

aguado. iz., adj. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) abstemio/a. Alkoholik edaten ez duena. Aguado bihurtu biharko gaittuk hille batzutan; holako martxan ezin juau jarraittu. (BB)

aho bizarrak euki. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) tener lengua de esparto, tener la boca reseca. Parranda egin eta biharamunean aho latza edo lehorra eduki. Zer, laranja jaten? Aho-bizarrak kentze aldera ala? (BB)

aho zaperua euki. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) tener lengua de esparto, tener la boca reseca. Parranda egin eta biharamunean aho latza edo lehorra eduki.

aho-lehorra euki. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) tener lengua de esparto, tener la boca reseca. Parranda egin eta biharamunean aho latza edo lehorra eduki. Atzo ibili nitxian ta kriston aho-lehorra zaukeat!

aje. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) resaca, clavo. Biharamuna, festa ondorengo ondoeza. Demaseko ajia jaukanat eta gaur ez non etxetik urtengo.

albora kargia eruan. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) ir doblado/a. Mozkor-mozkor eginda joan. Hamaikak arte txikiteuan egin eta albora karga ederra eruan jon. (BB)

alkohol jana egin. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) ponerse hasta el culo de alcohol, ponerse hasta las orejas de alcohol. Tokatzen den alkoholetik ugari edan. Adibidez: ardo jana egin, garagardo jana egin edo patxaran jana egin. Poton tabernan hanka geldixan ardau jan dezentia egin giñuan afal aurretik. (BB)

arraildu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, cocerse, pillar(se) un pedo. Mozkortu.

astelehen. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) resaca, clavo. Biharamuna, parranda osteko ondoeza.

atala harrapau. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, colocarse, cocerse, pillar(se) un pedo. Burua garbi ez eduki alkohol larregi edategatik edo beste zerbaitegatik.

atxur. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachera, pedo, melocotón, cogorza. Mozkor.

atxurkillia harrapau. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) pillar el punto. Erdi mozkortu. Lau zerbeza eta marijuana haizpurutxo batekin atxurkilla politta harrapau giñuan. (BB)

atxurra harrapatu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, cocerse, pillar(se) un pedo.

atxurtu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, colocarse, cocerse, pillar(se) un pedo. Burua garbi ez eduki alkohol larregi edategatik edo beste zerbaitegatik.

baba-kanpaiak jo. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) la hora de jamar. Bazkalordua heldu. Baba-kanpaiak jo juek eta etxe aldera egin biharko juau. (BB)

baraua apurtu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) jamar, llenar la panza. Aurreko egunetik, gutxienez, datorren jan ezari amaiera eman zerbait janda. Txorixo mutur batekin apurtu giñuan baraua goizeko zortziretan. (BB)

baraua hausi. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) jamar, llenar la panza. Aurreko egunetik, gutxienez, datorren jan ezari amaiera eman zerbait janda.

bestondo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) resaca, clavo. Biharamuna, festa ondorengo ondoeza.

betekada. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachera, pedo, melocotón, cogorza. Mozkorra.

betekax. iz., adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachuzo/a. 1. Mozkor franko harrapatzen duenari esaten zaio. (I)

biharamun. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) resaca, clavo. Festa ondorengo ondoeza. Buf... ze ibili giñonazen atzo? Demaseko bixamonakin esnatu non!

bisigu begiak. iz. (Ezaugarri fisikoekin lotutakoak), (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) ojos de clavo. Parranda egin ondoren, biharamunean geratzen zaizkigun begi gorri eta handituak. Zer, gaba osuan elektrikiakin sopletatzen ibilli haiz ala? Horrek dittuk bisigu begixak! (BB)

bokalak ahotik erorita ibili. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) estar pedo, estar como una cuba. Mozkortuta egon/ibili.

botia zimurtu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) darle culo a la bota. Zahato barruan dagoen dena edan. Ez jok denpora asko egin botia zimurtzen, arraixua! (BB)

burura jo. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) subirse a la cabeza. Alkoholak edo beste gauzaren batek burura igo. Goizeko zortziretan baraurik haizpurutxu bat erre najuan eta aguro jo jostan burura. (BB)

busti. iz., adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachuzo/a. Sarri mozkortzen dena. Oin´e kopie eskuen hartute? Bustixe haiz gero!

dangatero. adj. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachuzo/a. 1. Zurrutari ematen diona. (I)

earra jun. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) correrse una juerga, cascarse una buena. Atzokua earra jun huan!

entierro zibila egin. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) llevar a rastras a casa. Asko edan duenari etxeraino lagun egin, bera bakarrik joateko gauza ez delako. Bart harrapau juan harrapatzeko atxurra! Kerten eta guztikua. Azkenian entierro zibilla egin jotsen. (BB)

entramia euki. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) tener apetito. Jateko gogo handia eduki. Horrek jakak entramia! Txahal osua jango leuke. (BB)

farola hustu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) darle culo a la botella. Botila ardoa hustu. Lehenengo farola hustu juau, bigarrenari be gutxi falta jakok, eta holako martxan hirugarrenak perra-hots edarra eruan bihar jok. (BB)

galduteiro. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) gaupasero/a, desfasado/a. Gaupasa eginda hurrengo egunean tragoa eskuan duela noraezean dabilena. Makiña bat galduteiro jauan Gaztetxe aurrian goizeko zortziretan. (BB)

ganbelakue euki. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) estar pedo, estar como una cuba. Mozkorra egon/ibili. Horrek zaukek ganbelakue horrek!

gixa-gixa einde eon/ibili. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) estar pedo, estar como una cuba. Mozkortuta egon/ibili. Gixa-gixa einde zaon hori.

haizpurutxo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) peta, canuto, porro. Marihuanarekin edo hatxisarekin egindako zigarroa. Hik hire etxian batutako marijuania mundiala jaok; hiru haizpurutxokin edarra atxurkillia harrapau giñuan. (BB)

hartxabal. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) placa. Hatxis zati handia. Ez jon merke ipiñi hartxabala, baiña besterik ez jaon. (BB)

hartxinga. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) china. Hatxis zati txikia. Hartxinga dezentia sartu egixon, jente asko gaonaz-eta. (BB)

hartxinga zuri. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) roca. Kokaina harria denean, eta ez hautsa. Hartxinga zurixa besterik ez jauan, hautsa ikusi be ez. (BB)

iltze. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) resaca, clavo. Biharamuna, festa ondorengo ondoeza. Atzo parrandan ibili giñen ta gaur sekuleko untziaz esnatu naz.

irentsi. adj., ad. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) devorar, tragar la comida, envidioso/a. Jatekoa azkar jan, ia kalte egiteko moduan. Hik jan ez dok jaten, hik iruntsi egitten dok. (BB)

jorra. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachera, pedo, melocotón, cogorza. Mozkorra.

kaka. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachera, pedo, melocotón, cogorza.

kaka. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) resaca, clavo. Biharamuna, parranda osteko ondoeza.

kaka bildu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, pillar(se) un pedo, agarrarse un pedo. Mozkortu.

kankar. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachera, pedo, melocotón, cogorza.

kargau. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, cocerse, pillar(se) un pedo. Mozkortu. Sapaturo bezela, etxea kargaute. (AZK)

klentxo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) peta, canuto, porro.

kopaua egin. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) jamar algo. Zerbait jan. Kopaua egingo jonau? Ordua badon, gaiñera, tripa zorrixak jakanaraz. (BB)

kriston besta bota/in. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) correrse una juerga, cascarse una buena.

kriston gixauakin ibili. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) estar pedo, estar como una cuba. Mozkortuta egon/ibili.

kriston paketia bildu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) pillar(se) un pedo, agarrarse un pedo. Mozkortu.

kristona bota. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) correrse una juerga, cascarse una buena. Parranda handia egin.

kristona harrapatu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, cocerse, pillar(se) un pedo.

lafiau. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, colocarse, cocerse, pillar(se) un pedo. Burua garbi ez eduki alkohol larregi edategatik edo beste zerbaitegatik. - Zer moduz Oñatiko San Migeletan? - Betikua, ligau gutxi eta lafiada edarra harrapau. (BB)

lapur bilddurrik barik juan. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) ir doblado/a. Mozkor-mozkor eginda joan.

latza bota/in. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) correrse una juerga, cascarse una buena.

legatza harrapatu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, cocerse, pillar(se) un pedo. Mozkortu.

leka galantakin joan. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) estar pedo, estar como una cuba. Mozkortuta egon/ibili. Leka galantakin doie hori.

litrada. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) botellón, litronas.

litroak. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) botellón, litronas.

makatz. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachera, pedo, melocotón, cogorza. Mozkorra.

makatzian ibili. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) estar pedo, estar como una cuba. Mozkorra egon/ibili.

manbo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) marcha. Parranda-giro ona. Hi, gaur erten ber al den? Kriston manbue zion!

manbue bota. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) correrse una juerga, cascarse una buena.

marifesta. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) correrse una juerga. 1. Festaz festa dabilenan. (I)

marijuana. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) marihuana. Marihuana belarra. Hiru marijuana landaratik kriston poltsakadia etara jon Mikelek. (BB)

marikupel. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachuzo/a. 1. Asko edaten duenari esan ohi zaio. (I)

masusta galanta ebatu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, cocerse, pillar(se) un pedo. Mozkortu.

meladie harrapau. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, cocerse, pillar(se) un pedo. Mozkortu. Atzo´re sagardoteire jun ta meladie harrapau giñian. (AZK)

melaute ibili/joan. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) ir doblado/a. Mozkor-mozkor eginda joan/ibili. Ardo potzo galanta ean ta dana melaute azaldu zan etxea. (AZK)

melokotoi. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachera, pedo, melocotón, cogorza. Mozkorra.

melokotoia euki. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) estar pedo, estar como una cuba. Mozkorra egon/ibili.

mozkorra bildu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, cocerse. Mozkortu.

mozkortzio. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachuzo/a. Asko edan ohi duenari esaten zaio. Oiñ´e eranin, ze mozkortzio haiz hi! (AZK)

mutxikin. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) chicharra, pava. Haizpurutxu baten azkena. Pasaidak hori mutxikiñori atzazkal gustua hartu baiño lehen. (BB)

ok egin. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) estar hasta las cartolas de comida o bebida, estar hasta las cejas. Jatekoarekin edo edatekoarekin bete. Ez juat beste garagardorik nahi, ok egin juat. (BB)

ondo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) resaca, clavo. Biharamuna, gehiegi jan-edan ostean izaten den ondoeza. Ondo pasau bai, baiñe hurrengo eguneko ondue´re latza jun hunan. (AZK) Ez zak ataa zarataik, faborez! Kriston ondue zaukeat!

ondorio. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) resaca, clavo. Biharamuna, parranda osteko ondoeza.

oste. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) resaca, clavo. Biharamuna, parranda osteko ondoeza.

parranda galanta bota. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) correrse una juerga, cascarse una buena.

parrandazale. adj. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) juerguista. Parranda egitea asko gustatzen zaion pertsona.

petardo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) peta, canuto, porro. Porroa. Oiñ´e petardue eskun dula dao, kafie hartzen.

ple egin. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) estar hasta las cartolas de comida o bebida, estar hasta las cejas. Jatekoarekin edo edatekoarekin bete. (BB)

sakea eduki. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) tener apetito. Jateko gogo handia eduki. Horrek zaukek sakie, katxapue bezela jarrikok. (AZK)

sekulako besta bota/in. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) correrse una juerga, cascarse una buena.

sudurra zuritu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) meterse una raya, meterse un tiro. Marra bat sartu. Edarra illaria jauan komunian sartzeko, surra zuri-zuri makillauta urtetzen juan jentiak. (BB)

tinba . iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) marcha. Parranda-giro ona. Tinba earra zeuan atzo!

trago batzuk hartu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) potear, ir de tragos. Trago batzuk hartzen goiez. Bazatoz?

tranpak ein. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) colocarse, chutarse, pegarse un viaje.

tripa-zorrixak euki. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) cantar las tripas. Goseak egon, eta horrela egonda tripek ateratzen duten zarata. Hamaikak aldera tripa-zorrixak martxan jartzen dittun. (BB)

tubi. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) rulo. Kokaina esnifatzeko tutua.

turulo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) rulo. Kokaina esnifatzeko tutua.

turuta. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) rulo. Kokaina esnifatzeko tutua.

txahala egin/bota. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) potar, echar la pela. Zerbaitek kalte egin eta sabelean daukaguna ahotik bota. Badakin, azkenengo traguak kalte egin eta txahala bota najonan etxera erretirau aurretik. (BB)

txatxolia euki. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) estar pedo, estar como una cuba. Mozkorra egon/ibili.

txikiteoa egin. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) potear, privar. Tabernarik taberna ardoak, zuritoak, mostoa... edaten ibili. Txikiteuan hamar txikito jo eta lapur bilddurrik barik joan giñuazen etxera. (BB)

txilibriskau. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, colocarse, cocerse, pillar(se) un pedo. Burua garbi ez eduki alkohol larregi edategatik edo beste zerbaitegatik. (BB)

tximiñua euki. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) tener mono. Atzotik erre barik dao eta tximiñua daka.

txiringo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) garito, tasca. Guazemak hemendik, txiringue itxitte ziok eta!

txirri. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) peta, canuto, porro.

txispau. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) pillar el punto. Erdi mozkortu.

txitiak beste jan. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) comer como un pajarito. Oso gutxi jan. Bardin dok horrekin babak ipiñi, makarroiak edo azia, txitiak beste jaten jok-eta. (BB)

txuriki. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) blancazo, chungazo, pálida.

txuriko. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) blancazo, chungazo, pálida.

txurikote. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) blancazo, chungazo, pálida.

xaguxar. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) correrse una juerga. 1. Gautxori. Gauez bizia egiten duena. (I)

ximaur. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachera, pedo, melocotón, cogorza.

zakar. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) choja, pasta. Dirua. Horri eskau kajie ipintzeko, e! zakarra lepo zauken-da.

zale. iz. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachuzo/a, juerguista. 1-Sarri mozkortzen dena. 2-Parrandan ibiltzea gustatzen zaiona.

zepillo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachera, pedo, melocotón, cogorza.

zerria erabili. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) ponerse las botas comiendo. Jatordu baten asko eta bizkor jan. Ha zuan ha zerria erabili Sagardo Egunian plazan! Ordu erdixan dana amaittu zuan; badakik, duan danian gauzia... (BB)

ziminotu. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) mamarse, cocerse, pillar(se) un pedo. Mozkortu.

zulo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) garito, tasca, antro.

zupatzaile. adj. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) borrachuzo/a. 1. Edale amorratua. (I)

zuringo. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) blancazo, chungazo, pálida.

zurittu. iz. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) blancazo, chungazo, pálida. Hori da zurittue daukena!

zurrutean ibili. ad. (Parranda, alkohola, drogak, taberna-giroa) ir de tragos. Tragoak hartzen ibili. Goixaldera arte ibili giñuazan zurrutian. (BB)