Hiztegia: Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak

Hiztegi honetan bildu nahi izan ditugu lagunarteko hizkerako berba eta erranaldiak. Oinarrian "Berbeta berua" liburuko hiztegia dago (A. Telleria, Badihardugu Elkartea 2003). Horri gehitu zaizkio: batetik, beste zenbait liburutan jasotako hitzak; bestetik, eta batez ere, gazteei egindako elkarrizketa eta inkestetan batutako hitzak. Marrazkiak: Roberto Landa 'Mundina'. Informazio gehiago

zarpail. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) basto/a, ordinario/a, grosero/a, harapiento/a, andrajoso/a. 1- Trauskila, baldarra. 2- Itxura txarrarekin edo gaizki jantzita dabilena, arlotea.

zarrapel. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) huevón, calzonazos. Asko arduratzen edo larritzen ez den pertsona, lasaia.

zartada eduki. ad. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) estar pirado, estar como una cabra. Erotuta egon. Horrek daka zartadia horrek! Gauza bakar bat be ez dau eitten normal!

zazpiki. iz., adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) cascarrabias, impaciente. 1- Haserretzeko edo kezkatzeko gauza gutxi behar izaten duena. 2- Pazientziarik ez duena. Zazpiki samarra zuan gaztetan, gerora lasaittu dok hori. Badakik, urtiak ez dittuk aplerrik pasatzen! (BB)

zelabaitteko. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) dudoso/a, deficiente. Kalitate txarrekoa, pertsona edo tresna. (BB)

zerri. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) cerdo/a, cochino/a, sucio/a, guarro/a. 1. Ugerdo, zikina. 2. Besteei beti txarto egiten dabilena. (BGP)

zerri alena. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Haserrearen adierazleak) asqueroso/a, cerdo/a, cochino/a, sucio/a, guarro/a. 1. Ugerdo, zikina. 2. Besteei beti txarto egiten dabilena.

zerriurde. iz., adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) cochino/a, guarro/a, malo/a. 1. Maltzurra 2. Garbitzen ez dena.

zital. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) cascarrabias, irritable, borde. Oso erraz haserretzen dena. Andereño xittela tokau zaku ba aurten! (AZK)

ziztrin. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Ezaugarri fisikoekin lotutakoak) esmirriado/a, insignificante, de mala pinta, poca cosa. Gorpuzkeraz gauza gutxi dena edo itxura eskasekoa. Pertsonei edo gauzei egin diezaieke erreferentzia. - Ziztrin bat don hori, libra bat pasautxo. - Oiñetako ziztrin hoixekin etorri ein ber din boda batea pertsonik! (BB)

zokormazue. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) cabezón/a, terco/a, tozudo/a. Hi haiz zokormazue! Behin gauze bat buruen sartze zakenien alperrik dek!(AN)

zontzona. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) tonto/a, ligero/-a de cascos, majadero/a, atontado/a, lerdo/a. Alperrik ai gaitun, mille aldiz esplikau arren eztiñ entendiuko, zontzona den zihero!(AN)

zorri. iz. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak), (Ezaugarri fisikoekin lotutakoak) canijo/a, pequeñajo/a, enano/a. Txiki-txikia dena.

zorritsu. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) cabezota, cabezón. 1. Berea egin behar duena kosta ala kosta. "Gizon jatorra zen, ez horietako zorritsu bat". (I)

zozoilo. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) tonto/a, necio/a. 1. Ergela. (I)

zozopilota. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) parado/a, sangre de nabo, sin sangre. Gatz gutxiko pertsona.

zuri. adj. (Irainak eta gaizki-esateak edo adjektibo ezkorrak) falso/a, hipócrita, vago/a. 1- Borondate onaren edo gogo onaren itxurakeriak egiten dituena, alderantziz izanda. 2- Pertsona alferra. Hori dok zurixa izan! Laneko erreminttia ikusi orduko gaixotu egitten dok. (BB)